Landen / Ghana

reisverslag:

Lees hiervoor de belevenissen van Burkina Faso

Reisverhalen en Foto's

Hoe gaan we verder?
Sjoerd's griepje is gelukkig weer over, de verkoudheid van Marianne stukken minder. Dan kunnen we verder! We hebben gewoon zin om weer verder te gaan en een volgend land te gaan ‘ontdekken’. Een prettige bijkomstigheid is, dat we in Ghana weer engels kunnen praten.
Het is al weken de vraag HOE we verder gaan. Voordat we vertrokken vanuit Nederland was de grens tussen Tsjaad en Sudan gesloten, maar dat kan plotseling veranderen. Toch zijn de berichten nog steeds weinig hoopgevend en dan ga je toch andere mogelijkheden op een rijtje zetten.
Dan van Tsjaad via Centraal Afrika naar Uganda. Dit is uitgesloten, omdat Centraal Afrika echt te gevaarlijk is. Een volgende mogelijkheid is via de westkust van Afrika richting Namibie te rijden. Maar ook dan moet je door een aantal minder aantrekkelijke landen, zoals Angola.
We kunnen het natuurlijk proberen via Tsjaad en Sudan en gewoon gaan rijden. We houden ons wel op de hoogte via Ministerie van Buitenlandse Zaken en andere reizigers. Maar als de grens gesloten blijft, is er nog een andere optie.
Dat is de auto laten verschepen vanuit Ghana of Togo naar Zuid-Afrika en daarvandaan kunnen we dan door zuidelijk en oostelijk Afrika reizen. Wij zullen dan met het vliegtuig moeten en waarschijnlijk een poosje wachten op onze auto’s. Al met al geen makkelijke keus, die ons tot op heden dagelijks bezighoudt. Nadeel van deze laatste optie is dat we het project van de GZB in Uganda niet kunnen persoonlijk kunnen bezoeken. We hopen en bidden dat we de juiste keus mogen maken.

Wat eten we vandaag?
Toen we tegen mensen vertelden dat we naar Afrika gingen, kwamen de vragen over de meest basale dingen: waar douche je dan? Wat ga je dan eten? Hoe was je je kleren? Enz.
Heel kort deze keer iets over het eten. Een ding: meestal is er volop fruit en groente te koop (zij het soms dat de keus beperkt is). We eten dan ook veel fruit: bananen, sinaasappels, papaya, mango, watermeloen, mandarijnen. Ook over de groenten hoeven we niet te klagen. Er is altijd wel een lekker potje te maken. Komkommer/tomaatsalade met aardappels, rijst met groenten (met soms een pakje nasimix erdoor, erg lekker), macaroni met groenten en bijvoorbeeld een blikje ham (al dan niet met een pakje macaronimix, al beginnen die op te raken). Blikgroenten zijn te krijgen in supermarkten in steden, maar zijn duur. Wel erg handig in noodgevallen of bij onverwacht bushkampen. Soms maken we ook iets speciaals: wat te denken van lekkere aardappelsalade of gevulde courgette? Of zelf patat maken of pinda’s roosteren met knoflook?
Brood is overal te krijgen. En in elk land is het anders. En meestal is het lekker. Van stokbrood tot kleine broodjes tot zoet wittebrood.

Wassen en douchen - gewoon niet?!
Op veel plaatsen is een douche, met alleen koud water. De enige keer ziet het hokje er aantrekkelijker uit dan de andere, maar we kunnen ons wel wassen. Of we moeten water putten met een emmer en dan met een bekertje steeds water over je heen gooien - de zogenaamde bucketdouche. Kun je zien met hoe weinig water je jezelf toch redelijk schoon kan krijgen.
W.c.’s verschillen ook nogal: van een gewone wc tot een gat in de grond (en alles daartussenin). Soms doe je het nog liever ergens achter een bosje, vanwege de stank op de wc’s.
Kleren wassen gaat tot op heden goed, al zijn we er wel achter gekomen dat het een onwijze klus is. Wat een gesop, gewring, gespoel… spierballen kweken. In het begin hebben we het zelf gedaan, maar nu we merken dat de plaatselijke bevolking de was echt veel schoner krijgt met de hand dan wij en het meestal niet meer dan een euro voor een hele ton kost, laten we zo af en toe doen.  De mensen poetsen en boenen zo hard dat kleren wel erg hard slijten en van kleur veranderen, maar dat nemen we op de koop toe.

Onveilig?
‘Ga je naar Afrika? Vind je dat niet eng? Het is toch gevaarlijk daar?’ Ook van die vragen die gesteld werden. Om daar nu een antwoord op te geven: we hebben ons tot op heden echt niet onveilig gevoeld. We treffen onze voorzorgsmaatregelen (laten de auto niet zomaar alleen, doen de deuren van de auto ook op de camping op slot, vertrouwen niet zomaar iemand enz). Maar we hebben eerder een gevoel van genieten en vrijheid, dan gevaarlijk en onveilig.

‘Well, if you never go, you’ll never know’
Een uitspraak die we van de moeder van Jonneke meekregen toen we van huis weggingen. Om te weten moet je gaan. We merken allemaal dat we veel van deze reis (tot nu toe) leren. Je leert dat je meer kan en veel handiger bent dan je denkt. Je leert met heel veel verschillende situaties om te gaan. We zien veel om ons heen en dat zet ons ook aan het denken, bijvoorbeeld over ontwikkelingswerk. Wat/ hoe groot is de noodzaak, nut en effect ervan? Je kan ook ‘afstand’ nemen van ‘thuis’ en nadenken over je werk, je levensdoel.

Wilde dieren kijken...wij ook!
Onze eerste kennismaking met Ghana is onder andere ‘wilde dieren’. Net over de grens was een meertje met meer dan honderd krokodillen die je ‘kon aaien, erop kon zitten’ enz. (tegen betaling natuurlijk) Dat durven wij natuurlijk ook!
Daarna (17 november) zijn we doorgereden naar Mole National Park, een groot wildpark in het noorden van Ghana We camperen op een soort heuvel, waardoor we uitzicht hebben over het park en over een meertje. Hier zien we onze eerste olifanten die zich gaan wassen. Fantastisch is dat. Verder kwamen de apen op de camping tot in onze auto. Dat overkomt je in Nederland niet zo snel.
Na de regentijd is het heel erg groen en dus ontzettend mooi om te zien, maar dat heeft als nadeel dat  veel stukken onbegaanbaar zijn door het hoge water of weggespoelde zandwegen. Maar ondanks dat hebben we toch een eindjemet de auto door het park gereden. (drie van ons zaten op het dak met de camera’s in aanslag en de videocamera op een statief, het zag er heel echt uit!)  We hebben verder ook een ‘wandelsafari’ gedaan wat heel gaaf was! Je ziet de natuur niet alleen, je voelt en ruikt het ook. Af en toe lekker klauteren en klimmen, maar we hebben veel soorten bokken, apen, olifanten en vogels gezien. Na twee tochten vinden we het genoeg, we zullen waarschijnlijk nog meer en mooiere parken bezoeken en reizen door naar Kumasi.

Het lijkt wel Azie hier!
Het is echt op en top genieten van het weelderige groen. ‘In een groen, groen, groen, groen ghanaland’.. Palmbomen, bananenbomen, papayabomen, grote hoge (wel > 40 meter hoog) andere mooie bomen… dit is toch wel echt regenwoud. En die plaatjes ken je meer van Azie en Zuid-Amerika dan van Afrika.
We kijken onze ogen uit! Wow, dit is ook wel echt heel, heel erg mooi. Het is jammer dat we het laatste stuk naar Kumasi in het donker rijden. (18 november)
Kumasi is trouwens een grote, drukke stad. We kamperen bij ‘Rosie’s Place’ en eten in het ‘Irish Pub’ overheerlijk koe, kip, varken en pizza. Heerlijk!

We zijn miljonair!
Geld wisselen is elke keer toch wel een sport: waar krijg ik het meeste voor de euro. Hier in Ghana is het wel een hele ervaring: voor elke euro krijg je 10.000 cedi (soms 10.800). En dan gewoon tweehonderd euro wisselen… dan ben je gewoon dubbel en dwars miljonair. Het is wel wennen om met een zak (!) geld te lopen.
Trouwens, zo rijk, zo ook weer uitgegeven. Een brood kost ongeveer 5000 en een fles water 3000 cedi, een overnachting in een goedkoop hotel of campsite 65.000 cedi.
Of je koopt een kledingstuk: 70.000 cedi. Da’s een hele stapel briefjes van 5000… Er bestaan ook briefjes van 10.000 en 20.000, maar die krijg je alleen als je bij de bank wisselt (en niet bij een klein wisselkantoortje).

Van Gend en Loos
‘He, dat lijken wel Nederlandse bussen! Moet je kijken. Ja echt, met Nederlandse nummerborden! ‘For Sale’ staat er op. En nog wat indrukken later (bussen van Arriva, met Retour Fl. 4,25 voorop) dit zijn oude bussen van Schier. Daar betaalde je altijd zo’n bedrag van de boot naar het dorp. Nog iets verder zien we een paar busjes van ‘Van Gend en Loos 200 jaar’ staan (For Sale). Of een vrachtwagen met ‘Van Vliet’ of ‘Woudenberg Transportbedrijf Amsterdam’ erop. Dit is echt lachen!

God is King!
‘Wherever you’re going, let Jesus be your Guide.’ ‘Keep on praying.’ ‘Who cares? Jesus cares.’ ‘Guaranteed by God.’ Overal, op auto’s, busjes, gebouwen, overal zien we teksten, spreuken zoals deze. Aan alles is te zien dat het overgrote deel van Ghana christelijk is. Wat te denken van: ‘God is Lord mechanic’ of: ‘Ebenhaezer fast food restaurant’, ‘Gods Glorie Fashion mode’?

I want make friends
Of het nu een snoepjesverkoper, een groentenmeisje of een politieagent is, ze willen allemaal ‘vrienden’ met je worden. Gaat zoiets: ‘Hai, How are you? I’m fine and you? I’m fine. Where do you come from? From Holland. Oh, that’s good, I want to be friends with you. Can I get your adress? We don’t have ‘n adress, this is our home now (dat vinden ze trouwens wel een aanvaardbaar iets…). Oh, I see and what is your name? Simon (Sjoerd) Marie-ann (Marianne) John (Jan) en Joenika (Jonneke) – dit omdat ze onze namen moeilijk kunnen uitspreken. Do you have something for me from Holland? Ehh… oh, we have ‘n banana for you if you want. No, thank you, we’ve lot of bananas at home. Oke, baay, see you! God bless you!
Vragen waar je vandaan komt, hoe het gaat, hoe je heet en vrienden worden, is het refrein.

Lake Bosumtwi
Als er ergens een prachtig, sereen plekje is, dan zijn we daar nu. Een meer, zo stil, zo vredig, zo rustgevend. We genieten van de prachtige uitzichten, zwemmen in het meer(als we weer thuis zijn testen we ons gelijk op bilharzia), huren een ‘kano’ (een stuk boomstam) en peddelen een beetje rond, spelen met de kids, maken muziek met de djembe’s (met Kwabnapoku, Kaleb, Nicolas en Tehisimon), zitten onder de kokospalmen, praten met de mensen… We voelen ons nu echt ‘mensen van het goede leven’, zoals pas iemand naar ons schreef.
De kinderen (en volwassenen) vinden het erg interessant dat we hier zijn en volgen ons overal waar we gaan of staan. De kinderen zijn niet vervelend, maar vrolijk en nieuwsgierig. We zijn gevoeld, betast, geaaid, geklapt enz. door de kinderen. Die vinden het prachtig om allemaal gekke dingen met de blanken te doen, zoals handje klap, handje drukken, slingeren aan Jans arm… Ze zijn trouwens heel erg blij met lege flessen en blikken! Wat voor ons afval is, is voor hen een cadeautje!
Van de meeste volwassenen jongens waren we iets minder gecharmeerd, ze vervelen zich en gaan vervelend doen. Vrouwen zijn over het algemeen vriendelijk. Als we bijvoorbeeld de was willen gaan doen, staan ze het ons eigenlijk niet eens toe dat wij het doen. Ze willen het graag wassen voor 10.000
cedi (1 euro). Daar gaat ons werk voor vandaag… oke, gaan wij maar genieten.

Bananen, sinaasappels, eieren…
Op vrijdag 21 november zijn we richting Accra (de hoofdstad) gereden. Onderweg kopen we bananen (2 grote trossen), sinaasappels (20), mandarijnen (20), ananassen (3) voor bij elkaar 3 euro. We eten fruit tot we niet meer kunnen, wat een weldaad!
En ook hier is het zo mooi groen, met hoge bomen tot wel veertig meter hoog. Geen foto of film die het intense groen kan weergeven. Prachtig!

Paradijsje aan het strand!
We kamperen een kilometer of 30 van Accra vandaan, bij een soort ‘overlandersplaats’, Big Milly’s Backyard (of Wendy’s Place). De eigenaresse is een Engelse vrouw, die het in Engeland veel te koud en nat vond en hier een prachtplekje heeft gemaakt. Pal aan het strand, palmbomen, rondavels (kun je in slapen), er lopen acht honden, twintig katten en een papegaai (en veeeeeeeeeeel mieren) rond.
Het lijkt of het niet ophoudt, van het ene mooiste plekje –het meer- naar het andere –de zee-. Met zonsondergang de zee ingedoken, wat een golven, wat een uitzicht met de hoge palmbomen! ‘s Avonds een barbeque op het strand, met life music (afrikaanse dans met twintig trommels). Op het terras vers geperste fruitjuice drinken van ananas en guave. Slapen in je tent met het geluid van de zee dichtbij. Wakker worden en gelijk een duik nemen. Dat is echt wel top! Hier kunnen we het best een poosje uithouden.

It’s churchday
Op zondagmorgen komt een jongeman naar ons toe met de mededeling dat het ‘churchday’ is. We hadden al navraag gedaan of we naar de kerk konden en hij wist wel een kerk hier vlakbij. Dus gaan we met hem mee. We komen binnen en de kerk zit vol met kinderen… we kijken elkaar aan. Bleek dat dit de zondagsschool was, die voorafgaat aan de echte dienst. Om ongeveer negen uur begint de kerk en duurt uiteindelijk tot bijna twaalf uur. Het grootste deel van de dienst wordt gevuld met veel gezing, geklap en geswing (ze zijn echt veel expressiever dan wij. Soms wel twintig minuten achterelkaar zingen, dat wij gewoon zere handen krijgen van het klappen. Ook wordt er veel hardop gebeden en is er meer interactie met de voorganger en gemeente dan we in Nederland gewend zijn. Zo zegt de gemeente regelmatig hardop ‘Amen’. Na de preek moeten ‘onze buitenlandse gasten’ –wij dus- naar voren komen, vertellen wie we zijn en waar we vandaan komen en een lied zingen.

Verschepen?!
We zijn in de buurt van Accra om de mogelijkheden van verschepen uit te zoeken. Maar wat leuk dat er Nederlanders hier op de camping zijn gekomen, die maandag hun auto op de boot zetten. Nicolien en Peter (www.2africa.nl) hebben de knoop doorgehakt: niet door het midden van Afrika, maar per boot/vliegtuig naar het zuiden gaan. Ze weten prijzen, adressen en telefoonnummers. Dat moeten we hebben. Geen toeval dat we hen ontmoeten, denken we, maar eerder een bevestiging dat we met de boot moeten gaan. Het laatste nieuws wat zij van de Nederlandse ambassade hier in Accra gehoord hebben, is dat de grens van Sudan niet alleen aan de kant van Tsjaad een probleem is, maar ook bij Ethiopie. Verder zijn er nogal wat negatieve geluiden over mensen die daar wel Tsjaad uitkonden, maar niet Sudan in. En dan sta je daar in niemandsland.
Maandag (24 november) hopen wij met hen mee te gaan om hun auto in de container te doen en gelijk voor onszelf te reserveren. Als het een beetje meezit, kan de auto volgende week richting Kaapstad (duurt ongeveer 12-15 dagen) en zullen wij met ongeveer twee weken vliegen. Het is veel geld om dit te doen, maar we willen geen onverantwoordelijke dingen doen. Veiligheid gaat voor avontuur. Al is het wel erg jammer dat we niet over land helemaal naar Zuid-Afrika kunnen! Maar ook dat hoort bij reizen, moeten we maar denken.

Zomaar wat plaatjes van wat  je onderweg ziet:

Trust no woman except your mother!

Met Kerst in Zuid-Afrika!
De auto gaat 1 december in een container met de boot mee richting Kaapstad. Wij vliegen 5 december via Kenia naar Zuid-Afrika. Het is nu definitief (25 november). Vluchten geboekt. Container gereserveerd. Het was goed om met Nicolien en Peter mee te gaan, zodat we alles konden zien en ter plekke alles regelen. Het was leuk ze ontmoet te hebben.
Deze week zullen we dan nog het een en ander hier in Ghana bekijken, vanaf a.s. maandag zijn we ‘homeless’ (zonder auto met al je spullen) en dan zullen we nog een paar dagen in Accra blijven. We hebben een redelijk en goedkoop hotel gevonden, midden in de stad: internetcafe, restaurantjes en winkeltjes op loopafstand. Het zal wel heel erg raar zijn dat je opeens geen auto meer hebt om even hier of daar heen te gaan, maar dat je met de benenwagen of taxi moet.
Sowieso is alles spannend: je rijdt je auto in de container en dan ben je ‘m gewoon even echt kwijt en maar hopen dat we ‘m in Zuid-Afrika weer zien.
Nu alles zeker is, gaan we steeds meer de leuke dingen van deze keus zien: in Zuid-Afrika zijn veel voorzieningen die we tot nu toe niet hebben gehad (denk aan een bad, wasmachine, winkelcentrum, allemaal lekkere dingen om te eten…). Sjoerd en Jonneke verheugen zich erop om kennissen te ontmoeten en wie weet met hen Kerst of Oud en Nieuw te vieren.
En zo wordt de waarheid dat alles een voor- en achterkant (of voor – en nadeel) heeft, bevestigd.

’s Werelds grootste meer: Lake Volta

Dinsdag (25 november) gaan we nog iets van Ghana bekijken en rijden noordwaarts. We proberen de tijd goed te benutten nu we nog met onze eigen auto’s kunnen rondrijden. In deze tijd willen we nog iets van het ’s werelds grootste meer zien, het Volta meer. Het meer is 402 kilometer lang!

Het is al donker als we bij onze kampeerplek, Aylo’s Bay, aankomen. ’s Morgens als we wakker worden, zien we pas op wat voor mooi plekje we staan: pal aan het meer dat schittert in de opgaande zon. Heerlijk ontbijten met dit uitzicht. Je zou er haast een paar dagen blijven staan…

We rijden toch verder, naar de grote dam, die 124 meter hoog en 368 meter lang is. Door middel van deze stuwdam kan 912.000 kilowat opwekt worden: genoeg energie voor heel Ghana, Togo, Benin en delen van Ivoorkust.

Bij de eerste grotere plaats proberen we eerst nog geld op te halen: we moeten maandag de verschepingsmaatschappij betalen en dan kun je beter maar op tijd op zoek naar een bank en geld gaan. (we leven in Afrika, weet je) In Ho -zo heet het dorp dus- 13 miljoen Cedies van Mariannes rekening gehaald. Als je de bank uitloopt, voel je je bijna Dagobert Duck in z’n geldpakhuis: een plasticzak vol geld! (dertien keer miljonair, he!)

Waterfall Lodge

Reizen is ontdekken. Iedere keer weer op de meest onverwachte momenten de mooiste plekjes vinden. Vlakbij de plaats Hohoe zijn de watervallen van Wli. De bovenste waterval is 100 meter en de tweede 60 meter. Omdat het een natuurgebied is, moeten we een gids nemen. We lopen door het dichte groen, langs kleine watertjes en zien hoe ananas, koffiebonen en cacao groeit. Na een uurtje horen we de waterval al van ver. Wat is kracht van water toch iets machtigs. Zoveel water wat naar beneden stort. Het is een prachtig plekje en we blijven daar een paar uurtjes genieten (en sturen de gids weer terug: ‘wij komen zo’)

Terug in Accra

Vrijdag (28 november) rijden we terug naar Accra naar het Date Hotel. Een prima low budget hotel, dat wil zeggen: de wc trekt niet door, je moet dan eerst de deksel van het waterreservoir halen en dan aan een ringetje trekken en dan doet hij het. Verder stopt halverwege de kamer de vloerbedekking en je hebt gratis mieren in de douche. Als we vragen of we eten kunnen bestellen, wordt dat op straat gehaald en krijg je het in zo’ n doorzichtig plasticzakje op je plastic bord. Fried rice (lekker pittig) met een stukje kip, best lekker. (Jan vindt van niet)

Als ‘s avonds de electriciteit uitvalt, (en dan is het dus echt pikdonker) komt de receptionist naar Marianne’s kamer. ‘He, daar hebben we de boosdoener. Mevrouw, u moet wel vrágen of u de electriciteit voor de computer mag gebruiken!’ Nu blijkt dat ze hier electriciteitskaarten hebben en tja, door het opladen van de laptop gaat die natuurlijk veeeeeeel sneller op… Marianne biedt heel nederig haar excuus aan, maar het duurt al met al nog een dag voor we weer stroom hebben. De ventilator doet het dus ook niet, lekker warm nachtje.

Oh ja, we worden eraan herinnerd dat het binnenkort Kerst is: de kerstliedjes galmen door het hotel.

’s Zaterdags hebben we de Land Rovers ‘verschepingsklaar’ gemaakt: eerst alles eruit halen wat we de komende weken nodig hebben. Dan alle kisten en jerrycans van het dak en vervolgens net zo lang puzzelen tot alles ín de auto’s past. En … het past! 

Maandagmorgen om half negen zijn we op het terrein van ‘AGS Worldwide Movers’. Roofrack eraf (anders past’ie bij het erin rijden niet in de container) en auto erin, roofrack erop, klaar is kees. (het uitvoeren duurt efkens langer, uurtje of drie, dan het opschrijven) Dan Jans auto: roofrack eraf, banden half leeg laten lopen en ook deze auto past echt net in de container. Nu zijn wij dus echt dak- en thuislozen… maar voor de rest zijn we niet zielig ofzo. 

Het schip waar onze auto’s mee meegaan, is zaterdag al vertrokken. Jammer joh (zou Marianne zeggen), nu gaan ze zaterdag pas weg en dat betekent dat we in Zuid-Afrika een week langer op onze auto’s moeten wachten. Trouwens, van andere reizigers die het wilden proberen om toch over land te reizen, hebben we gehoord dat het echt niet mogelijk is. Ze zijn in Nigeria van allerlei kanten gewaarschuwd om niet verder te gaan. Dit bevestigt nogmaals onze beslissing.

Tot vrijdag blijven wij in Accra en misschien gaan we nog even een paar dagen naar het mooie plekje bij de zee (zie boven). De volgende keer verslag vanuit het zuiden, tot dan.

 Route en waypoints volgen nog.... toch nodig... mail dan even.

• Gegevens compagnie voor verschepen auto's van Ghana naar Zuid-Africa.

AGS Ghana
Gil Recizac (Managing Director - Fransman die goed engels spreekt)
Tel: (233 21) 7010555 / 0775
Fax: (233 21) 812573
Mobile: (233 24) 310221
Email: agsghana@africaonline.com.gh
Spintex Road-East Legon
Website: www.ags-worldwide-movers.com

Voor meer gegevens over kosten etc. mail even naar sjoerd@go4africa.nl 

• Het is echt lekker om een dag naar het lake Bosumtwi te gaan, net onder Kumasi.(30 kilometer)

• Big milly's Backyard. Hier moet je geweest zijn, heerlijk strand met palmbomen, prima campeerplek en vooral heerlijk eten.
• Koop geen flessen water, maar de zakjes water op straat deze (als je de goeie koopt) hebben gefilterd water en zijn veel goedkoper.(200 cedie)

terug